Matura podstawowa i rozszerzona: co dokładnie trzeba zdawać
Język obcy nowożytny jest na maturze obowiązkowy, a dla zdecydowanej większości maturzystów tym językiem jest angielski. W praktyce oznacza to dwie obowiązkowe części: arkusz pisemny na poziomie podstawowym i egzamin ustny. Większość osób pisze też arkusz na poziomie rozszerzonym, bo każdy zdający musi przystąpić do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, a angielski wybierany jest najczęściej. Szczegółowe zasady, czas trwania i progi ustala CKE i mogą się one zmieniać z roku na rok. Traktuj więc poniższy opis jako ogólny zarys egzaminu, a szczegóły sprawdź w informatorze dla swojego rocznika.
Arkusz pisemny na poziomie podstawowym składa się z czterech części: rozumienia ze słuchu, rozumienia tekstów pisanych, znajomości środków językowych, czyli gramatyki i słownictwa w kontekście, oraz wypowiedzi pisemnej. Trwa około dwóch godzin. Przedmioty obowiązkowe mają próg zdawalności, więc arkusz podstawowy trzeba zdać, a nie tylko do niego podejść. U uczniów, którzy w szkole na bieżąco uczyli się angielskiego, punkty uciekają zwykle na środkach językowych i wypracowaniu, a nie na słuchaniu czy czytaniu.
Arkusz rozszerzony sprawdza te same cztery obszary na trudniejszym materiale. Nagrania są szybsze i bardziej wymagające, teksty dłuższe i bardziej abstrakcyjne, zadania ze środków językowych trudniejsze, a wypowiedź pisemna znacznie dłuższa i oceniana także za kompozycję, rejestr i bogactwo języka. Egzamin trwa dłużej, mniej więcej dwie i pół godziny. Jako przedmiot dodatkowy nie ma progu zdawalności, liczy się tylko wynik procentowy, i to on jest przeliczany na punkty rekrutacyjne na studia. Dlatego do rozszerzenia warto przygotować się na serio, a nie tylko się na nim pojawić.
Maturę ustną uczniowie najczęściej odpuszczają i właśnie tego potem najczęściej żałują. Trwa około piętnastu minut i składa się z trzech zadań: rozmowy z odgrywaniem roli, opisu ilustracji wraz z pytaniami do niej oraz dłuższej wypowiedzi na podstawie materiału stymulującego, również z pytaniami. Oceniana jest nie tylko poprawność, ale i sprawność komunikacyjna, więc wahanie się, milczenie albo odpowiedź na inne pytanie niż zadane kosztuje więcej niż pomylony czas gramatyczny. To także jedyna część egzaminu, której nie da się przećwiczyć po cichu, i właśnie tu lektora 1 na 1 najtrudniej czymkolwiek zastąpić.
- Obowiązkowe: arkusz pisemny na poziomie podstawowym i egzamin ustny.
